Khi cầm bản vẽ nhà phố bốn hay năm tầng trên tay, nhiều gia đình phân vân ngay một chuyện: đưa phòng thờ lên tầng cao nhất cho tĩnh lặng hay hạ xuống tầng dưới để bố mẹ lớn tuổi đỡ phải leo cầu thang mỗi ngày? Chọn chỗ đặt nơi thờ tự trong nhà ống thực chất là bài toán cân đối giữa sự tôn nghiêm và thói quen sinh hoạt hàng ngày, chứ ít khi có một đáp án cố định cho mọi mặt bằng.
Tầng thượng thường được nghĩ đến đầu tiên vì tách biệt hẳn với tiếng ồn của phòng khách hay mùi thức ăn từ bếp đưa lên. Theo quan niệm dân gian, đặt nơi thờ ở điểm cao nhất trong nhà cũng thể hiện sự tôn kính vì không bị các không gian sinh hoạt khác đè lên phía trên. Bù lại, tầng áp mái nhà phố hay chịu nắng gắt vào mùa hè và dễ hắt mưa nếu mở cửa ra sân phơi. Và cái giá rõ nhất là quãng đường di chuyển: mỗi dịp giỗ chạp hay rằm mùng một, việc bưng bê mâm cỗ qua ba bốn nhịp cầu thang khá vất vả, nhất là với người cao tuổi bị đau khớp gối.
Nếu trong nhà có ông bà thường xuyên tự tay thắp hương mỗi tối, bạn có thể cân nhắc phương án kéo không gian thờ xuống tầng lửng hoặc dành riêng một góc trang trọng ở tầng một. Đổi lại cho sự thuận tiện khi đi lại, khu vực này đòi hỏi tính toán kỹ hơn lúc thiết kế phòng thờ để giữ được vẻ tĩnh mịch cần thiết. Điểm dễ vướng nhất khi hạ phòng thờ xuống các tầng giữa là bố cục của tầng ngay phía trên và phía dưới. Theo nếp nghĩ truyền thống, người ta thường tránh đặt bàn thờ tựa lưng vào tường nhà vệ sinh, nằm thẳng dưới khu vực bồn cầu tầng trên hoặc đè ngay trên bếp nấu và giường ngủ.
Vì thế, trước khi chốt mặt bằng, việc đối chiếu các bản vẽ mặt cắt dọc giữa các tầng giúp gia đình tránh được cảnh xây xong mới phát hiện đường ống thoát nước chạy ngang phía trên tủ thờ.
Chuyện khói hương và luồng gió trong nhà ống hẹp ngang cũng đáng lưu tâm không kém vị trí tầng. Phòng thờ đặt sâu giữa lòng nhà tuy kín đáo nhưng dễ bị quẩn khói, lâu ngày làm ố vàng trần thạch cao và khiến người đứng khấn cảm thấy ngạt. Ngược lại, kê sát cửa sổ lớn hoặc thẳng hướng cửa lùa ban công lại dễ gặp gió tạt làm tắt nhang hoặc bay tàn hương ra sàn gỗ. Chẳng hạn, với phòng thờ nằm cạnh giếng trời hoặc sân trước tầng thượng, bạn nên bố trí cửa sổ mở hất hoặc ô thoáng có lam chắn để khói thoát nhẹ lên cao mà gió lùa không thổi trực diện vào bát hương. Ánh sáng cũng chỉ cần dịu ấm vừa đủ nhìn rõ lối đi, tránh rọi đèn pha quá gắt thẳng vào mặt bàn thờ.
Khi vị trí phòng đã định hình, việc đo và chọn kiểu dáng đồ thờ sẽ phụ thuộc thẳng vào diện tích thực tế của căn phòng đó. Khác với những mặt bằng rộng rãi như trong Thiết kế nội thất biệt thự vốn dư dả diện tích cho một gian thờ độc lập, nhà phố diện tích vừa phải thường ưu tiên sự gọn gàng và đồng điệu màu sắc với tổng thể thiết kế nội thất chung. Một gian thờ riêng từ bảy đến mười mét vuông đủ chỗ đặt tủ thờ hoặc bàn thờ gỗ dáng đứng vững chãi, bên dưới có ngăn kéo cất gọn nhang đèn và đồ lễ khô.
Với nhà ống diện tích nhỏ chỉ thu xếp được một khoảng vách hẹp ở tầng lửng, mẫu bàn thờ treo tường kèm tấm chắn khói phía trên lại giúp lối đi bên dưới thông thoáng hơn. Nhiều gia đình cũng giữ thói quen tra các cung tốt trên thước Lỗ Ban — loại thước đo truyền thống dùng để chọn kích thước đẹp theo quan niệm dân gian — nhưng kích thước nào cũng cần ướm thử vào chiều rộng bức tường để hai bên còn khoảng thở hài hòa. Trường hợp hốc tường nhà phố có bề ngang lẻ hoặc vướng cột chịu lực, gia đình có thể trao đổi với đơn vị thi công phòng thờ như MoreHome (hotline 09.31.31.88.77) để đóng bàn thờ gỗ, tủ thờ vừa khít mặt bằng thay vì cố kê một mẫu đóng sẵn quá khổ.
Trước buổi làm việc tiếp theo với người vẽ mặt bằng, bạn hãy mở bản vẽ các tầng ra, đặt chồng vị trí dự kiến của bàn thờ lên tầng ngay phía trên và tầng ngay phía dưới để kiểm tra xem có vướng bếp, giường ngủ hay hộp kỹ thuật nhà vệ sinh không, rồi thử đếm số bậc thang mà người lớn tuổi nhất trong nhà sẽ bước lên mỗi ngày.